Charles wil als koning het Gemenebest bij elkaar houden: wat is dat eigenlijk?

Posted on

In zijn eerste toespraak als Britse koning verwees Charles III vaak naar ‘the Commonwealth’, oftewel het Gemenebest. Hij beloofde net als zijn overleden moeder Elizabeth “alle inwoners van het Gemenebest” te zullen dienen. NU.nl legt uit wat hij daarmee bedoelt.

Het Gemenebest is een verbond van landen die ooit tot het Britse Rijk behoorden. Het Gemenebest bestaat uit het Verenigd Koninkrijk (dat weer bestaat uit Engeland, Wales, Schotland, Noord-Ierland) en 52 andere landen.

‘Common’ betekent gemeenschappelijk, en ‘wealth’ slaat in dit geval op welzijn. Letterlijk zijn het dus landen die belang hebben bij een gemeenschappelijk welzijn.

Het verbond werd in 1926 in het leven geroepen als het Britse Gemenebest van Naties. Sinds 1949 bestaat het verbond onder de huidige naam Gemenebest van Naties (Commonwealth of Nations).

Wie hoort waarbij?

  • Groot-Brittannië: Engeland, Schotland, Wales
  • Verenigd Koninkrijk: Engeland, Schotland, Wales, Noord-Ierland
  • Britse eilanden (British Isles): Engeland, Schotland, Wales, Noord-Ierland, Ierland
  • Gemenebest (Commonwealth): Engeland, Schotland, Wales, Noord-Ierland en 52 andere landen

De meeste landen die bij het Gemenebest horen, zijn voormalige Britse koloniën. Onder de lidstaten zijn daarom veel Afrikaanse landen en Caribische eilanden. Ook grotere landen als India, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland zijn onderdeel van het verbond.

Het Britse Rijk besloeg op het hoogtepunt ongeveer een kwart van het landoppervlak van de aarde. Er zijn oud-koloniën (en dus Gemenebest-landen) te vinden op elk continent, behalve Antarctica.

Van de 42 kleinste landen ter wereld horen er 32 bij het Gemenebest. Die hebben allemaal een bevolking van minder dan 1,5 miljoen inwoners.

Alle landen binnen het Gemenebest zijn soevereine staten, wat betekent dat ze hun eigen leider hebben. Veel landen kregen hun onafhankelijkheid van de Britten. In het handvest van het verbond staat dat alle landen “vrij en gelijk” zijn. Maar dat betekent niet dat de Britse invloed uit het koloniale tijdperk voorbij is.

In veertien landen (naast het Verenigd Koninkrijk) is de Britse monarch officieel het staatshoofd. Dat was de afgelopen zeventig jaar koningin Elizabeth, en na haar overlijden nu dus koning Charles.

De landen binnen het Gemenebest werken af en aan samen, op verschillende gebieden. Zo maken landen van het Gemenebest in andere landen gebruik van dezelfde consulaire diensten. Maar de nadruk lijkt de laatste jaren steeds meer te verschuiven van het streven naar geopolitieke belangen en gedeelde (economische) waarden naar zaken als mensenrechten of duurzaamheid.

Zo zei toenmalig prins Charles eerder dit jaar dat het Gemenebest een grotere rol moest opeisen bij de aanpak van het klimaatprobleem, al maakte hij dit voornemen nog niet concreet. Tijdens de coronacrisis hielpen landen elkaar om gestrande reizigers sneller thuis te krijgen en werden vaccins uitgewisseld.

Gemenebest-landen die de Britse monarch officieel als staatshoofd hebben.

Gemenebest-landen die de Britse monarch officieel als staatshoofd hebben.

Landen kunnen het Gemenebest verlaten als ze dat willen. Ierland was bijvoorbeeld sinds 1931 onderdeel van het Gemenebest, maar stapte er in 1949 uit. Zimbabwe was tussen 1980 en 2003 onderdeel van het verbond.

Het Caribische eiland Barbados nam eind november na precies 55 jaar afscheid van Elizabeth als staatshoofd. Sindsdien is Barbados een republiek, met een eigen president als staatshoofd, maar het eiland behoort nog wel tot het Gemenebest. De Britse koningin Elizabeth II heeft altijd aanvaard dat voormalige koloniën zelf hun staatsvorm bepalen.

Landen kunnen ook nog steeds (opnieuw) toetreden tot het Gemenebest. Zo stapten de Malediven in 2016 uit het verbond, om vier jaar later weer toe te treden.

Toen Mozambique in 1995 toetrad, was dat de eerste keer dat een land lid werd van het Gemenebest terwijl het nooit een Britse kolonie is geweest.

Mogelijk leidt het overlijden van Elizabeth ertoe dat landen hun lidmaatschap gaan heroverwegen. Zeker zes Caribische eilanden hebben recent aangegeven het voorbeeld van Barbados te willen volgen.

Aan de andere kant hebben onder meer Canada, Australië en Nieuw-Zeeland Charles al erkend als nieuw staatshoofd. In die landen is er voorlopig nog niet genoeg steun om uit het Gemenebest te stappen.

Het verlaten van het Gemenebest is overigens niet nodig voor lidstaten om een eigen staatshoofd te krijgen. Zo is India als voormalige Britse kolonie sinds 1947 lidstaat, maar is de Indiase president sinds 1950 officieel het staatshoofd. Mogelijk gaan andere landen dat na het overlijden van Elizabeth op z’n minst overwegen.

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern ondertekent het document waarmee haar land officieel Charles erkent als koning.

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern ondertekent het document waarmee haar land officieel Charles erkent als koning.

Foto: Getty Images

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services